World Symposium on Choral Music (2)

Het 11de World Symposium on Choral Music van 22 tot en met 29 juli 2017 in Barcelona was een geweldige ervaring. Er waren iedere dag meerdere concerten van zeer hoog niveau op de meest geweldige locaties met als hoogtepunt het fantastische concert in de Sagrada Familia op woensdag 26 juli. De twee lezingen over het project Boys, keep on singing! gingen prima en waren goed bezocht. De reacties waren opvallend goed en leuke met veel herkenbare verhalen van dirigenten uit de hele wereld. Veel leuke gesprekken gehad met dirigenten uit oa China, Israël, Finland en de VS. De liedbundel Boys, keep on singing! is nu uitverkocht en heeft zijn weg gevonden onder belangstellenden over de hele wereld. Een uittreksel van de lezing is te vinden op de website www.boyskeeponsinging.com of klik HIER.

Het probleem van de verslechterende participatie en positie van jongens en mannen in de koor- en zangwereld is herkenbaar en speelt zich niet alleen af in Europa. Het staat nu ook internationaal op de agenda want ook professor Patrick K. Freer gaf in Barcelona een lezing over Growing the Population of Male Singers: Boys Tell Us How tijdens het World Symposium. Wij kunnen wel denken dat de situatie in andere landen beter is omdat daar op scholen veel meer gezongen wordt maar toch is dat maar ten dele waar. Er is iets in de benadering van het zingen dat het als groepsactiviteit niet aantrekkelijk (meer) maakt voor jongens. Ook Patrick Freer benadrukt dat de beleving van het zingen en de ontwikkeling van de zangstem bij jongens anders is dan die van meisjes en dat we misschien op de eerste plaats moeten toegeven dát dit zo is.

Geheel toevallig lanceerde Sire tijdens mijn verblijf in Barcelona de campagne Laat jij jouw jongen genoeg jongen zijn? Een spannend onderwerp omdat ik weet dat wanneer het onderwerp ‘jongensgedrag’ maar even op radio of TV komt dit altijd veel negatieve reacties oproept en er vaak zelfs nogal lacherig en denigrerend over wordt gesproken. Ook nu weer waren de reacties uitgesproken negatief. Het is blijkbaar moeilijk bij dit onderwerp  de vinger op de zere plek te leggen en duidelijk te maken waren het écht om gaat. Want ondertussen blijven de schoolprestaties van de jongens achter op die van de meisjes en vertonen ze vaker gedrags- en/of ontwikkelingsproblemen. In een gesprek met Patrick Freer vertelde hij me dat óók in de VS dit een big issue en hij zeker een relatie ziet in hoe wij (professionals) met de jongens omgaan en hun participatie in groepsactiviteiten zoals zingen in een koor.
Uit: TCTubantia. Klik voor een leesbare vergroting.

In Barcelona was ik veelal onder gelijkgestemden en werd de jongens/meisjes discussie heel wat genuanceerder gevoerd. De participatie van jongens in de koor- en zangwereld is immers inmiddels zo slecht dat men zich wel in het onderwerp moet verdiepen anders kunnen we over pakweg 25 jaar niet meer in een gemengde bezetting zingen. Een rondje op de Expo in Barcelona liet dan ook een interessante ontwikkeling zien. Een aantal uitgevers van bladmuziek heeft inmiddels voorzichtig  wat bundels met liederen voor ‘Changing Voices’ en tweestemmig (jonge) mannenkoor op de markt gebracht (daar over later meer). Een absolute niche in de wereld van de bladmuziek maar waar grote behoefte aan is. Misschien stimuleert deze nieuwe bladmuziek dirigenten en docenten meer specialistische pedagogische en didactische aandacht te besteden aan jongens en de ontwikkeling van hun stem.

Ik heb in ieder geval een mooi certificaat overgehouden aan het 11de World Symposium on Choral Music in Barcelona en een ervaring om nooit te vergeten. Ik hoop snel op een vervolg voor Boys, keep on singing!

 

Grafschafter Chortage 2016

Komend weekend ben ik weer met 50-60 Duitse en Nederlandse kinderen in Kloster Frenswegen (Dld) voor de Grafschafter Chortage. Een hele leuke belevenis, ieder jaar weer! Ook dit jaar hebben we eer en leuk pakket aan nieuwe liedjes samengesteld voor alle leeftijden. Ook leuk om mijn collegae weer te zien. Onder andere Norma Edens met wie ik al jaren heel erg leuk samen werk tijdens dit intensieve weekend. Maar dit jaar gaan we ook eens werken aan opvolging. Alex Wentzel, eerste jaars docent muziek in Enschede, gaat ook weer mee. We zullen hem een paar mooie taken geven en hem opleiden tot koorweekendleider! Succes Alex!step0004Konzert Chortage 2015

Praktijkdag zingen met kinderen

Morgen zaterdag 18 oktober mag ik een workshop geven tijdens de praktijkdag zingen met kinderen in het Vlaamse stadje Sint Niklaas. Deze dag wordt georganiseerd door de Vlaamse korenorganisatie Koor & Stem en is bedoeld voor kinderkoordirigenten en leerkrachten in het basisonderwijs. Mijn workshop heeft de titel ‘Wat doen we met de jongens?’. Een vraag die ik zo vaak gehoord heb op dit soort dagen. Leuk hoor zo’n studiedag over zingen met kinderen. Er is van alles op het gebied van repertoire, didactiek en spelvormen maar aan het eind van zo’n is er altijd wel iemand die de vraag stelt ‘Maar wat doe ik nou met de jongens? Een vraag die ook centraal staat op 5 & 6 juni 2015 tijdens het symposium en jongenskorenfestival in Oldenzaal. Nieuwsgierig? Neem vast een kijkje op www.jongenskorenfestival.nl.
Programma_Spelenderwijs_FINAL02-page-001

Grafschafter Chortage 2014

Vorig weekend was ik samen met collega Norma Edens en met 50 Duitse én Nederlandse kinderen in Kloster Frenswegen (Dld) voor de Grafschafter Chortage 2014. In één weekend studeren we zo’n 15 nieuwe liedjes in en geven dan op zondagmiddag een concert voor ouders en andere belangstellenden. Dit doen we nu al meer dan 25 jaar met veel succes. Naast de 50 kinderen gingen nog 6 jongelui mee om ons met van alles te assisteren, en een echtpaar voor het welzijn van de kinderen. Het onderdak in Kloster Frenswegen is prima. Een ideale plek om zo’n koorweekend te houden.
step0002
Maar dit jaar was er op zaterdagavond een speciaal intermezzo. Terwijl de jongelui bezig waren alle kinderen het bed in te dirigeren en de leiding eindelijk aan een wijntje zat, ging rond een uur of half elf ging ineens het brandalarm af.  Iets dat ik in al die jaren nog nooit had meegemaakt. Terwijl ik, naar buiten ging om polshoogte te nemen, haalden de jongelui als vanzelfsprekend alle kinderen uit de kamers, checkten de wc’s en douches en brachten de kinderen bij elkaar op een plek waar we snel naar buiten konden om te wachten op de brandweer. Maar liefst drie brandweerwagens rukten uit en zo’n twintig brandweermannen stonden in vol ornaat klaar. Alhoewel ze in het systeem konden zien  op welke kamer het alarm was afgegaan werd het hele gebouw doozocht. Omdat dit wel even kon dueren gingen de jongelui met de kinderen naar de Aula om  liedjes te zingen. Dat deden super goed! Na drie kwartier gaf de ‘Ortsbrandmeister’het sein velig en konden alle kinderen naar bed.
step0003
Met weinig slaap, maar met extra repetitie gaven de kinderen op zondag toch nog een heel goed concert.
step0004

 

Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme (2)

Afgelopen weekend was ik bij het Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme, een  jaarlijkse  bijeenkomst van foniaters, logopedisten, zangpedagogen, therapeuten en (kinder)koordirgenten.  Kortom: iedereen die zich professioneel met de kinderstem bezig houdt. Belangrijkste ‘gangmaker’ van dit symposium is de bekende Duitse foniater  Prof Dr Fuchs, die onder andere  het Thomare Chor’ onder zijn hoede‘ heeft.

Lezing van kinderkoordirigent Ulrich Kaiser:
Umgang mit Jungen in Kinder- und Jugendchören- integrative Konzepte.
Wir hatten mal zwei Jungen, aber die sind schon lange weg’ .

Waarom is het zo moeilijk jongens in een kinderkoor te krijgen en vooral te houden? Toen dirigent Ulrich Kaiser het Rundfunk Kinderchor overnam  bestond het uit 54 meisjes en 3 jongens.  Ulrich wilde het aantal jongens bij dit koor vergroten en besloot bewust contact te zoeken met deze jongens. Want het hield hem bezig: wat drijft die jongens eigenlijk en waarom blijven ze zingen? In Duitse kinderkoren zingen ongeveer 10 % jongens. Na de stembreuk verdwijnen ze vrijwel allemaal, maar vaak ook voor die tijd al. Een beeld vergelijkbaar met Nederlandse kinderkoren.

Ulrich Kaiser stele zich de vraag: kunnen jongens dan niet zingen? Natuurlijk wel, maar interesseert het ze niet, zijn ze niet sociaal genoeg? Volgens Kaiser moet je  jongens en meisjes niet gelijk behandelen in je koor. Als dirigent moet je een jongensbril opzetten en daar naar handelen.

Tips van Ulrich Kaiser:

  1. Repertoire: jongens willen niet alles zingen, houd rekening met de onderwerpen. Je moet dat erkennen.
  2. Dansen: doe maar even niet. Jongens willen dat vaak niet waar meisjes bij zijn.
  3. Jongens hebben een stemwisseling: is er daarna nog motivatie. Dat moet je gaan bieden. Geef oudere jongens een voorbeeldfunctie en zoek bewust ook repertoire waarbij ze mee kunnen doen op hun eigen niveau.
  4. Heb aandacht  voor bv voetbal en zorg ook voor mannelijke begeleiders.
  5. Schakel een mannelijke zangdocent in.
  6. Maar onderscheid in koorkleding tussen jongens en meisjes. Maak ze herkenbaar.
  7. Maak ook reclame mét jongens.
  8. Kies geen tuttige koornaam .
  9. Let op kleinigheden  Jongens houden gewoon van andere dingen, heb daar aandacht voor.

Jongens gaan pas echt zingen als ze zich thuis voelen in een koor.  Maak ze tot blikvangers, neem ze apart.  Maak de atmosfeer ook jongensachtig en zorg dat ze zich trots voelen als ze zingen.

Ulrich Kaiser is hard op weg zijn droom waar te maken dat zijn kinderkoor uit 50 %  jongens en 50% meisjes bestaat. Hij heeft zelfs een jongensquotum ingesteld en werft heel specifiek, en met succes!

Bach sneeuw

Kinder- en jeugdkoorfestival Breda

Afgelopen weekend zaterdag 17 maart was het eindelijk zover: het eerste kinder- en jeugdkoorfestival georganiseerd door de KCZB en de KBZON. Dit festival was tevens de eerste voorronde Junior van het Nederlands Koor Festival. Heel wat koren hadden de stoute schoenen aangetrokken om zich te laten beoordelen door een kundige jury bestaande uit John Damsma, Irene Verburg en Silvère van Lieshout.

Petje af voor alle dirigenten die het aan durven zich kritisch te laten beoordelen. Vaak krijg je op dit soort festivals aanwijzingen waar je jaren mee vooruit kunt. Maar je moet er wel open voor willen en durven staan. De dirigenten van Sparkling, Immanuël, Grenszangertjes, Groenewoud, Oase, Viva la Musica, Senta en Snowe lieten zich van hun beste kant horen en ik heb daar grote waardering voor.

Kinderkoor Groenewoud  onder leiding van Rita Scheffers had genoeg punten voor een wildcard om eventueel deel te nemen aan de grote finale van 15 t/m 17 juni in Haarlem. Jeugdkoor Senta onder leiding van Silvia van der Vinne won de stimuleringsprijs van de KCZB en de KBZON. Allebeide prijzen wel verdiend!

Masterclass Inge Marstal

Op zaterdag 10 maart nam ik deel aan de masterclass “Muziek van Binnenuit”  door de Deense muziekpedagoog  Inge Marstal, voormalig professor aan het Conservatorium in Kopenhagen. Ze studeerde piano, muziektheorie, psychologie en muziekpedagogiek en publiceerde verschillende boeken in Denemarken. Momenteel geeft ze solfège aan de kinderen van het Deens Radio Kinderkoor.

Tijdens de masterclass ging ze vooral praktisch met ons als cursisten aan het werk. Aan de hand van diverse  liederen kwamen  ritme, puls, solmisatie en muzikale aan de orde. Erg leuk en leerzaam om zelf te ervaren hoe zij werkt. Een zeer kundig, prettig en inspirerende persoonlijkheid.

Aan het eind van de masterclass werd  haar  DVD en Syllabus “Muziek van Binnenuit”  gepresenteerd.  De syllabus bevat liedmateriaal en een aantal uitgewerkte lessen. Op de DVD is interview met Inge Marstal te bekijken en lessen die ze geeft aan  kinderen van 7 t/m 15 jaar (beginners en gevorderden).

Prijs Syllabus + DVD € 35,= (exclusief verzendkosten) www.vocaaltalent.nl