Servus Junior

Nadat ik vorig jaar juni al afscheid nam van Servus Classic, is het nu ook tijd geworden Servus Junior vaarwel te zeggen. Met heel veel plezier heb ik deze nieuwe loot aan de boom van Muziektheater Servus  van de grond af opgebouwd. In 2016 begonnen we met een klein groepje kinderen en verzorgden we een scène verzorgd tijdens de voorstelling Laterna Magica van de afdeling Classic. In 2017 werd het aandeel van de kinderen groter en deden ze mee in de voorstelling Over de Brug. In 2018 deed een deel van de kinderen mee aan de voorstelling Quasimodo van de afdeling Musical en hadden we in juni onze eerste echte eigen voorstelling in de Klankkast: Heksen! Ondertussen groeide de groep naar meer dan 20 kinderen en besloten we in het najaar 2018 de groep te splitsen in twee leeftijdsgroepen. Vanaf dat moment werkten we toe naar weer een zelfstandige voorstelling in juni 2019 in Hof 88.

Ik wens alle kinderen én begeleiding heel veel succes en plezier in de toekomst!

Praktijkdag zingen met kinderen

Morgen zaterdag 18 oktober mag ik een workshop geven tijdens de praktijkdag zingen met kinderen in het Vlaamse stadje Sint Niklaas. Deze dag wordt georganiseerd door de Vlaamse korenorganisatie Koor & Stem en is bedoeld voor kinderkoordirigenten en leerkrachten in het basisonderwijs. Mijn workshop heeft de titel ‘Wat doen we met de jongens?’. Een vraag die ik zo vaak gehoord heb op dit soort dagen. Leuk hoor zo’n studiedag over zingen met kinderen. Er is van alles op het gebied van repertoire, didactiek en spelvormen maar aan het eind van zo’n is er altijd wel iemand die de vraag stelt ‘Maar wat doe ik nou met de jongens? Een vraag die ook centraal staat op 5 & 6 juni 2015 tijdens het symposium en jongenskorenfestival in Oldenzaal. Nieuwsgierig? Neem vast een kijkje op www.jongenskorenfestival.nl.
Programma_Spelenderwijs_FINAL02-page-001

Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme (2)

Afgelopen weekend was ik bij het Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme, een  jaarlijkse  bijeenkomst van foniaters, logopedisten, zangpedagogen, therapeuten en (kinder)koordirgenten.  Kortom: iedereen die zich professioneel met de kinderstem bezig houdt. Belangrijkste ‘gangmaker’ van dit symposium is de bekende Duitse foniater  Prof Dr Fuchs, die onder andere  het Thomare Chor’ onder zijn hoede‘ heeft.

Lezing van kinderkoordirigent Ulrich Kaiser:
Umgang mit Jungen in Kinder- und Jugendchören- integrative Konzepte.
Wir hatten mal zwei Jungen, aber die sind schon lange weg’ .

Waarom is het zo moeilijk jongens in een kinderkoor te krijgen en vooral te houden? Toen dirigent Ulrich Kaiser het Rundfunk Kinderchor overnam  bestond het uit 54 meisjes en 3 jongens.  Ulrich wilde het aantal jongens bij dit koor vergroten en besloot bewust contact te zoeken met deze jongens. Want het hield hem bezig: wat drijft die jongens eigenlijk en waarom blijven ze zingen? In Duitse kinderkoren zingen ongeveer 10 % jongens. Na de stembreuk verdwijnen ze vrijwel allemaal, maar vaak ook voor die tijd al. Een beeld vergelijkbaar met Nederlandse kinderkoren.

Ulrich Kaiser stele zich de vraag: kunnen jongens dan niet zingen? Natuurlijk wel, maar interesseert het ze niet, zijn ze niet sociaal genoeg? Volgens Kaiser moet je  jongens en meisjes niet gelijk behandelen in je koor. Als dirigent moet je een jongensbril opzetten en daar naar handelen.

Tips van Ulrich Kaiser:

  1. Repertoire: jongens willen niet alles zingen, houd rekening met de onderwerpen. Je moet dat erkennen.
  2. Dansen: doe maar even niet. Jongens willen dat vaak niet waar meisjes bij zijn.
  3. Jongens hebben een stemwisseling: is er daarna nog motivatie. Dat moet je gaan bieden. Geef oudere jongens een voorbeeldfunctie en zoek bewust ook repertoire waarbij ze mee kunnen doen op hun eigen niveau.
  4. Heb aandacht  voor bv voetbal en zorg ook voor mannelijke begeleiders.
  5. Schakel een mannelijke zangdocent in.
  6. Maar onderscheid in koorkleding tussen jongens en meisjes. Maak ze herkenbaar.
  7. Maak ook reclame mét jongens.
  8. Kies geen tuttige koornaam .
  9. Let op kleinigheden  Jongens houden gewoon van andere dingen, heb daar aandacht voor.

Jongens gaan pas echt zingen als ze zich thuis voelen in een koor.  Maak ze tot blikvangers, neem ze apart.  Maak de atmosfeer ook jongensachtig en zorg dat ze zich trots voelen als ze zingen.

Ulrich Kaiser is hard op weg zijn droom waar te maken dat zijn kinderkoor uit 50 %  jongens en 50% meisjes bestaat. Hij heeft zelfs een jongensquotum ingesteld en werft heel specifiek, en met succes!

Bach sneeuw

11. Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme (1)

Morgen op pad naar Leipzig. Daar organiseert de beroemde Duitse foniater Prof. Dr. Michael Fuchs van vrijdag 22 tot zondag 24 februari voor de elfde keer het ‘Symposium zur Kinder- und Jugendstimme’. www.kinderstimme.uniklinikum-leipzig.de

Dit keer is het thema ‘Buitengewoon ?’.

Iets dat bijzonder is, anders is of op valt heeft vaak een verborgen boodschap. Hoe gaan wij daar als professionals op een verantwoorde manier mee om. Kan zingen en stemtherapie kinderen helpen te integreren of zichzelf accepteren. Het gaat hierbij niet alleen om kinderen met een handicap of bijzondere kinderen, maar ook om kinderen met verschillende sociaal culturele achtergronden en religies. Ook worden verschillende en muziekstijlen onder de loep genomen en hoe deze te zingen met kinderen. Er zijn lezingen en workshops over hoe stimuleren we jongens om te gaan zingen, zingen met een gehoorbeschadiging, verschillende generaties die samen zingen, zingen en spraakontwikkelingsstoornissen, zingen en integratie, hoe gaan we om met kinderen met een handicap en nog veel meer.

Het symposium is bedoeld voor iedereen die beroepsmatig met de kinderstem werkt: zangpedagogen, muziekdocenten, koordirigenten, therapeuten, logopedisten en K&O artsen (foniaters).

Maar op de heenweg een tussenstop gemaakt in Eisenach!

IMG_4114

 

 

Masterclass Inge Marstal

Op zaterdag 10 maart nam ik deel aan de masterclass “Muziek van Binnenuit”  door de Deense muziekpedagoog  Inge Marstal, voormalig professor aan het Conservatorium in Kopenhagen. Ze studeerde piano, muziektheorie, psychologie en muziekpedagogiek en publiceerde verschillende boeken in Denemarken. Momenteel geeft ze solfège aan de kinderen van het Deens Radio Kinderkoor.

Tijdens de masterclass ging ze vooral praktisch met ons als cursisten aan het werk. Aan de hand van diverse  liederen kwamen  ritme, puls, solmisatie en muzikale aan de orde. Erg leuk en leerzaam om zelf te ervaren hoe zij werkt. Een zeer kundig, prettig en inspirerende persoonlijkheid.

Aan het eind van de masterclass werd  haar  DVD en Syllabus “Muziek van Binnenuit”  gepresenteerd.  De syllabus bevat liedmateriaal en een aantal uitgewerkte lessen. Op de DVD is interview met Inge Marstal te bekijken en lessen die ze geeft aan  kinderen van 7 t/m 15 jaar (beginners en gevorderden).

Prijs Syllabus + DVD € 35,= (exclusief verzendkosten) www.vocaaltalent.nl

10. Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme (3)

De derde dag van het symposium, zondag, was voor mij het meest interessant. De lezing Der Umgang mit dem Stimmwechsel von 1700 bis heute van Dr. Ann-Christine Mecke was uiterst informatief. Wat was de positie van de jongenssopraan in de 18e eeuw en wat betekende het voor die jongens om “de baard in de keel” te krijgen, te muteren.De zangers stonden onder enorme druk: in het koor zingen gaf ze status, ze verdienden er hun geld mee en ze hadden onderdak. Na de stemwisseling hadden ze vaak geen werk meer dus het is aannemelijk dat ze hun stemwisseling zoveel mogelijk probeerden te verdoezelen door in falset door te zingen. Ook was de lezing een mooie uiteenzetting hoe de verandering van de muziekpraktijk in de 19e en 20ste eeuw een weerslag heeft op de samenstelling van de (jongens) koren. Rond 1900 werden vrouwen steeds meer actief in de muziek en kwam er steeds meer aandacht voor de mannenstem. De functie van het jongenskoor verschoof langzamerhand van die van de uitvoeringsprakrijk naar zingen als vorm van muziekonderwijs.

Ook de lezing van Prof. Dr. Michael Fuchs: Vom kleinteiligen Forschungsergebnis zum interdisziplinären
Leipziger Konzept für die Kinder- und Jugendstimme
gaf een prachtig inzicht in hoe de stemwisseling van de jongens in historische perspectief is veranderd en welke invloed dat weer heeft op de muziekpraktijk. veranderingen. Het feit dat de stemwisseling rond 1600 rond de 17-18 jaar lag en nu rond de 13-4 jaar heeft een onmiddellijke invloed op samenstelling van de (jongens) koren en dus op de klankkleur. Ook ging Dr Fuchs in op het feit of de stemwisseling te voorspellen is. Als oud zanger van het Thomanerchor én foniater doet hij hier veel onderzoek naar. Deze samenwerking levert een schat aan informatie op.

Ook de vraag “wel of niet zingen tijdens de stemwisseling” kwam deze ochtend uitvoerig aan de orde. Over het algemeen kan zingen tijdens de stemwisseling geen enkel kwaad. Meestal kunnen jongens prima alt zingen en een tijdje in hun falsetstem of mixen het met hun “nieuwe” stem. Het voordeel is dat hun muzikale ontwikkeling niet stil komt te staan en je als dirigent de wisseling goed kunt begeleiden. Maar als de jongen in een kinder- of jongenskoor zingt dat regelmatig grote prestaties moet leveren, is het zinvol een tijdje op een lager pitje te zingen. Bij het Thomanrchor zingen de jongens dan zes maanden tot een jaar in een “mutantengroep” totdat ze tenor of bas kunnen zingen. Of iemand bas of tenor wordt is volgen Prof Dr. Fuchs genetisch bepaald. Maar algemeen kan men wel vaststellen dat wie als kind veel en met plezier heeft gezongen dit vaak op latere leeftijd blijft doen.

Volgens jaar is er rond deze tijd weer een symposium. Het lijkt me erg leuk om daar met een grotere Nederlandse delegatie heen te gaan.

Klik hier voor het volledige programma van het symposium.

10. Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme (2)

Zaterdag een overvol, maar zeer interessant programma op het Symposium zur Kinder- und Jugendstimme in Leipzig. In alle vroegte hadden we al de eerste workshop Wie kann man Funktionen der Phonation visualisieren? Door PD Dr. Matthias Echternach. Een vrij technische workshop over de werking van het stemapparaat, maar heel begrijpelijk en inzichtelijk gebracht met interessante filmpjes en demonstraties. Daarna een referaat over 3000 Jahre Stimmforschung door Prof. Dr. Jürgen Wedler en Alles nur Mechanik? Stimmlippenschwingungen bei Kindern, Jugendlichen und Erwachsenen door Prof. Dr. Dr. Ulrich Eysholdt. Ook twee vrij technische referaten maar in hele begrijpelijke taal, zelfs in het Duits. Heel erg nuttig om op deze manier je kennis van het technische aspect van het zingen weer eens “op te halen” en met nieuwe onderzoeksmethodes kennis te maken..

In de pauze was er een kleine boekenbeurs maar met een grote keuze aan boeken over de kinderstem en kinderkoordirectie. Daar waar in er in Nederland misschien één boekje is verschenen en in Vlaanderen iets meer, kun je in Duitsland echt je hart ophalen. Ik ben weer vier boeken rijker en dan nog moest ik kiezen, want er is zoveel!

De twee lezingen ’s middags vond ik wat minderer sterk: Singen im Spiegel von Forschung und Praxis.Aktuelle Entwicklungen aus musikpädagogischer Sicht van Prof. Dr. Peter Brünger en Kinder brauchen starke Stimmen: Zur Praxisrelevanz empirischer Forschung und Forschungsrelevanz gesanglicher Praxis door Prof. Dr. Gunter Kreutz und Wibke Gütay. Maar altijd nog steeds zeer de moeite waard natuurlijk. De workshop Lernen bewegt – bewegt lernen van Toni Wimmer kon me echter totaal niet boeien. Misschien was ik moe, was er een slechte akoestiek in de zaal waardoor ik het Oostenrijks niet goed kon verstaan… Hij had wel een paar hele leuke oefeningen maar de zin ervan sloot wat mij betreft niet goed aan bij zijn verhaal. Dat was wel het geval bij Scream and Shout – Der Sound von Pop und Musical door Prof. Sascha Wienhausen uit Osnabrück.  Een aanrader voor iedereen die meer wil weten over nieuwe technieken in het zangonderwijs met betrekking tot moderne muziek. Ook was er nog een rondetafeldiscussie (tevens radio-opname) over Was nützt Stimmforschung für das Singen mit Kindern und Jugendliche. Het gehele gesprek wordt uitgezonden op Figaro Spezial op 3 maart aanstaande. Daarna gaf de dirigent van het Wolfratshauser Kinderchores Yoshihisa Matthias Kinoshita nog een inleiding op het concert dat we ’s avonds nog te horen zouden krijgen ’s avonds.

Na deze overvloed aan informatie konden we eindelijk genieten van een heerlijk buffet met een glaasje wijn.Erg veel leuke en interessante gesprekken gevoerd. Het concert van het Wolfratshauser Kinderchor was geweldig en daarna nog tot in de kleine uurtje nagepraat met collegae. Heerlijk om te doen!

Voor een volledig programma van het symposium klik hier