Gouden Erepenning voor jubilerend Stadsjongenskoor

Het jubileumjaar was voor het Stadsjongenskoor Oldenzaal een enorm succes. We organiseerden in het voorjaar een goed bezocht symposium over de jongensstem en een jongenskorenfestival. Op 21 november gaven we ons jubileumconcert en organiseerden we een reünie. Een feestelijke happening waarbij burgemeester Theo Schouten ons de Gouden Erepenning uitreikte. Alle koren verleenden hun bijdrage aan het concert waar maar liefst 9 nieuwe liederen werden gezongen uit de speciaal voor dit jubileum samengestelde bundel ‘Boys, keep on singing!’

Tijdens de receptie op zaterdagmiddag reikte voorzitter Frank Wuite het eerste exemplaar van het jubileumboek 100 jaar Stadsjongenskoor uit aan burgemeester Theo Schouten.

100 jaar SJK overhandiging boek (1)Alle koren deden mee aan het jubileumconcert van het nieuwste Opleidingskoor en de Zang- en Spelgroep tot aan het Alumnikoor bestaande uit oudleden van het Stadsjongenkoor.

SJK 2015 jubileum kerk (36)Aan het einde van het concert werd ik bedolven onder 100 rozen.

SJK 2015 jubileum kerk (25)

En werd de Stichting Stadsjongenskoor Oldenzaal beloond met de Gouden Erepenning. Uitgereikt door burgemeester Theo Schouten.

SJK 2015 jubileum kerk (43)

Symposium Boys, keep on singing!

Bezoek het symposium BOYS, KEEP ON SINGING vrijdag 5 juni 2015 in Oldenzaal!

Tijdens dit symposium staat de ontwikkeling en opbouw van het jongenskoor en jongensstem centraal. Wij willen de koor- en zangwereld overtuigen dat exclusieve aandacht voor het zingen door jongens essentieel is voor de toekomst van de koorzang in het algemeen. Daarbij willen we de amateurkoorwereld en het
professionele werkveld handreikingen bieden om meer jongens en mannen te interesseren om te gaan zingen.

Er zijn lezingen en workshops over groepsdynamica met jongens, ontwikkeling van de jongensstem, nieuw repertoire voor jongenskoren en hoe richt ik een jongenskoor op.

Het symposium richt zich niet alleen op jongenskoordirigenten maar is ook interessant voor zangers, leerkrachten en mannenkoren.

Het symposium is onderdeel van het project Boys, keep on singing! in het kader van het 100 jarig bestaan van het Stadsjongenskoor Oldenzaal.

Deelname symposium kost slechts € 25. Kaarten te bestellen via PODIUMPLEIN

Ga voor meer informatie: www.jongenskorenfestival.nl

SJK_GR_logo_klein

Stadsjongenskoor op het NOS Journaal

Zelf had ik er wel op gehoopt dat het mooie artikel in ZINGmagazine over het symposium & jongenskorenfestival van 5 & 6 juni  opgemerkt zou worden door de landelijke media maar dat het NOS Journaal zou bellen en een reportage maken….  Bij deze wil ik mijn mede-redactieleden van ZINGmagazine Elke Jansen en Oswin Schneeweisz bedanken voor de kans die ik heb gekregen om samen met Twan Geurts dit artikel te maken. Daarnaast is mijn boodschap natuurlijk gesteund door de nestor van de jongenskoren in Nederland, Bouwe Dijkstra en Daphne Wassink van Europa Cantat.  Ook weet ik zeker dat de prachtige en stoere foto´s van Willem Snel bijgedragen hebben aan de impact van de boodschap en de nieuwsgierigheid van de redactie hebben aangewakkerd. Kortom, ik ben er heel erg blij mee!

Kijk hier naar nos.nl

Startschot project Boys, keep on singing!

We zijn er al geruime tijd mee bezig maar vandaag stond het toch maar in de krant. Boys, keep on singing, het project in het kader van het 100 jarig bestaan van het Stadsjongenskoor Oldenzaal. Ik heb er enorm veel zin in en de jongens ook!

TCT 12-06-14Eén klein foutje: het Lenteconcert is zondag 15 juni in de Hofkerk Oldenzaal 16 uur. Kaarten zijn te bestellen via www.podiumplein.nl.

Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme (2)

Afgelopen weekend was ik bij het Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme, een  jaarlijkse  bijeenkomst van foniaters, logopedisten, zangpedagogen, therapeuten en (kinder)koordirgenten.  Kortom: iedereen die zich professioneel met de kinderstem bezig houdt. Belangrijkste ‘gangmaker’ van dit symposium is de bekende Duitse foniater  Prof Dr Fuchs, die onder andere  het Thomare Chor’ onder zijn hoede‘ heeft.

Lezing van kinderkoordirigent Ulrich Kaiser:
Umgang mit Jungen in Kinder- und Jugendchören- integrative Konzepte.
Wir hatten mal zwei Jungen, aber die sind schon lange weg’ .

Waarom is het zo moeilijk jongens in een kinderkoor te krijgen en vooral te houden? Toen dirigent Ulrich Kaiser het Rundfunk Kinderchor overnam  bestond het uit 54 meisjes en 3 jongens.  Ulrich wilde het aantal jongens bij dit koor vergroten en besloot bewust contact te zoeken met deze jongens. Want het hield hem bezig: wat drijft die jongens eigenlijk en waarom blijven ze zingen? In Duitse kinderkoren zingen ongeveer 10 % jongens. Na de stembreuk verdwijnen ze vrijwel allemaal, maar vaak ook voor die tijd al. Een beeld vergelijkbaar met Nederlandse kinderkoren.

Ulrich Kaiser stele zich de vraag: kunnen jongens dan niet zingen? Natuurlijk wel, maar interesseert het ze niet, zijn ze niet sociaal genoeg? Volgens Kaiser moet je  jongens en meisjes niet gelijk behandelen in je koor. Als dirigent moet je een jongensbril opzetten en daar naar handelen.

Tips van Ulrich Kaiser:

  1. Repertoire: jongens willen niet alles zingen, houd rekening met de onderwerpen. Je moet dat erkennen.
  2. Dansen: doe maar even niet. Jongens willen dat vaak niet waar meisjes bij zijn.
  3. Jongens hebben een stemwisseling: is er daarna nog motivatie. Dat moet je gaan bieden. Geef oudere jongens een voorbeeldfunctie en zoek bewust ook repertoire waarbij ze mee kunnen doen op hun eigen niveau.
  4. Heb aandacht  voor bv voetbal en zorg ook voor mannelijke begeleiders.
  5. Schakel een mannelijke zangdocent in.
  6. Maar onderscheid in koorkleding tussen jongens en meisjes. Maak ze herkenbaar.
  7. Maak ook reclame mét jongens.
  8. Kies geen tuttige koornaam .
  9. Let op kleinigheden  Jongens houden gewoon van andere dingen, heb daar aandacht voor.

Jongens gaan pas echt zingen als ze zich thuis voelen in een koor.  Maak ze tot blikvangers, neem ze apart.  Maak de atmosfeer ook jongensachtig en zorg dat ze zich trots voelen als ze zingen.

Ulrich Kaiser is hard op weg zijn droom waar te maken dat zijn kinderkoor uit 50 %  jongens en 50% meisjes bestaat. Hij heeft zelfs een jongensquotum ingesteld en werft heel specifiek, en met succes!

Bach sneeuw

10. Leipziger Symposium zur Kinder- und Jugendstimme (3)

De derde dag van het symposium, zondag, was voor mij het meest interessant. De lezing Der Umgang mit dem Stimmwechsel von 1700 bis heute van Dr. Ann-Christine Mecke was uiterst informatief. Wat was de positie van de jongenssopraan in de 18e eeuw en wat betekende het voor die jongens om “de baard in de keel” te krijgen, te muteren.De zangers stonden onder enorme druk: in het koor zingen gaf ze status, ze verdienden er hun geld mee en ze hadden onderdak. Na de stemwisseling hadden ze vaak geen werk meer dus het is aannemelijk dat ze hun stemwisseling zoveel mogelijk probeerden te verdoezelen door in falset door te zingen. Ook was de lezing een mooie uiteenzetting hoe de verandering van de muziekpraktijk in de 19e en 20ste eeuw een weerslag heeft op de samenstelling van de (jongens) koren. Rond 1900 werden vrouwen steeds meer actief in de muziek en kwam er steeds meer aandacht voor de mannenstem. De functie van het jongenskoor verschoof langzamerhand van die van de uitvoeringsprakrijk naar zingen als vorm van muziekonderwijs.

Ook de lezing van Prof. Dr. Michael Fuchs: Vom kleinteiligen Forschungsergebnis zum interdisziplinären
Leipziger Konzept für die Kinder- und Jugendstimme
gaf een prachtig inzicht in hoe de stemwisseling van de jongens in historische perspectief is veranderd en welke invloed dat weer heeft op de muziekpraktijk. veranderingen. Het feit dat de stemwisseling rond 1600 rond de 17-18 jaar lag en nu rond de 13-4 jaar heeft een onmiddellijke invloed op samenstelling van de (jongens) koren en dus op de klankkleur. Ook ging Dr Fuchs in op het feit of de stemwisseling te voorspellen is. Als oud zanger van het Thomanerchor én foniater doet hij hier veel onderzoek naar. Deze samenwerking levert een schat aan informatie op.

Ook de vraag “wel of niet zingen tijdens de stemwisseling” kwam deze ochtend uitvoerig aan de orde. Over het algemeen kan zingen tijdens de stemwisseling geen enkel kwaad. Meestal kunnen jongens prima alt zingen en een tijdje in hun falsetstem of mixen het met hun “nieuwe” stem. Het voordeel is dat hun muzikale ontwikkeling niet stil komt te staan en je als dirigent de wisseling goed kunt begeleiden. Maar als de jongen in een kinder- of jongenskoor zingt dat regelmatig grote prestaties moet leveren, is het zinvol een tijdje op een lager pitje te zingen. Bij het Thomanrchor zingen de jongens dan zes maanden tot een jaar in een “mutantengroep” totdat ze tenor of bas kunnen zingen. Of iemand bas of tenor wordt is volgen Prof Dr. Fuchs genetisch bepaald. Maar algemeen kan men wel vaststellen dat wie als kind veel en met plezier heeft gezongen dit vaak op latere leeftijd blijft doen.

Volgens jaar is er rond deze tijd weer een symposium. Het lijkt me erg leuk om daar met een grotere Nederlandse delegatie heen te gaan.

Klik hier voor het volledige programma van het symposium.

Herriestoppers

‘Mariette, ik heb een probleem”. Fabian, 9 jaar, kijkt me met angstige ogen aan.’Ik ga daar niet naar binnen, ik ga dat echt niet doen hoor!” Het is me duidelijk dat Fabian niet gaat zingen vanavond. ‘Wat is er dan aan de hand’ vraag ik hem. ‘Nou, ik kan echt niet tegen harde geluiden, daar word ik heel erg bang van’ . Het Stadsjongenskoor Oldenzaal geeft een kerstconcert samen met de St. Joseph Harmonie en de eerste tutti repetitie staat op het punt te beginnen. Nu weet ik dat Hafa orkesten veel geluid produceren maar dat kinderen er bang voor zijn heb ik nog niet eerder meegemaakt. Fabian blijft dus op de gang en kijkt af en toe door het raam. Tijdens geen enkele repetitie daarna krijgen we Fabian zover dat hij mee zingt. De generale repetitie is op de dag van het concert in de kerk. De mannen van het orkest zijn druk bezig het podium op te bouwen. Er is nog geen instrument te zien. Fabian komt binnen met grote gele herriestoppers in zijn oren. Tijdens het inzingen en de stukken die we met het koor alleen doen heeft hij niet in de gaten dat het orkest zich achter het koor aan het opstellen is. Als het moment aangebroken is en we het lied met het orkest gaan oefenen zie ik zijn twijfel. Hij kijkt voortdurend achterom, dan weer naar de orkestdirigent en dan weer naar mij. Op een gegeven moment wenkt hij mij. ‘Mariette, ik hoor mezelf niet zingen’. ‘Is niet erg’ zeg ik, ‘je doet het heel erg goed’. Tot stomme verbazing van zijn ouders zingt hij ‘s middags het concert helemaal mee. Alles met grote herriestoppers in de oren. Die gaan pas buiten uit.

(Column geplubliceerd in Vocaal Magazine)

Les Choristes

Choristes_fullTV tip:

Vanavond  20 december 23.10 uur Ketnet/Canvas komt de populaire Franse film Les Choristes op de Belgische TV.

Een aanrader voor wie van (jongenskoor)muziek houdt. Ik heb de film zelf nog niet gezien maar van verschillende kanten heb ik tips gehad dat ik deze niet mag missen!De film gaat over een jongensinternaat waar een nieuwe leraar wordt aangenomen. Het internaat staat bekend om zijn harde aanpak en het motto: acti reactie. De nieuwe leraar kan zich niet in het strenge regime probeert op zijn eigen manier de jongens in het gareel te krijgen en te houden. Hij begint hij een koor met zijn klas. Het verhaal schijnt niet zo bijster interessant te zijn maar de muziek prachtig en daar ga ik natuurlijk voor. Ik heb de partituur al in huis, dus ik kan meelezen. Het jongenskoor dat in de film meespeelt is ter plekke geformeerd  uit de jonge acteurs die voor handen waren. Het leerproces dat het koor in de film doormaakt, is tijdens de opnamen op vrijwel dezelfde wijze door de kindacteurs meegemaakt. De filmmaker Coulais: “Als we de muziek door een professioneel koor hadden laten inzingen, dan zouden de personages niet meer geloofwaardig zijn geweest.”

Luisterfragment uit de film: klik hier .

Voor de liefhebbers: hierbij nog wat jongensmuziek van toen ik een jaar of 10 was. Ik was toch wel fan van deze jongens.